ЖОҒАРЫ ОҚУ ОРНЫ ОҚЫТУШЫЛАРЫНЫҢ АКАДЕМИЯЛЫҚ ІС-ӘРЕКЕТІНІҢ ЦИФРЛЫҚ ТРАНСФОРМАЦИЯСЫ ЖОҒАРЫ ОҚУ ОРНЫ ОҚЫТУШЫЛАРЫНЫҢ АКАДЕМИЯЛЫҚ ІС-ӘРЕКЕТІНІҢ ЦИФРЛЫҚ ТРАНСФОРМАЦИЯСЫ
Авторлар
-
Е.Х.Рысметов
ТарУ имени М.Х.Дулати
-
М.П.Оспанбаева
ТарУ имени М.Х.Дулати
-
Ш.Т.Турдалиева
ТарУ имени М.Х.Дулати
DOI:
https://doi.org/10.55956/TNZZ1621Тірек сөздер:
Тірек сөздер: цифрлық трансформация, академиялық іс-әрекет, жоғары оқу орны оқытушылары, цифрлық құзыреттілік, академиялық мотивация.Аңдатпа
Аңдатпа. Мақалада жоғары білім беру жүйесіндегі қарқынды цифрлық трансформация үрдісін зерттеу нәтижелері талданды. Университет оқытушыларының академиялық іс-әрекетінің мазмұны мен құрылымындағы заманауи өзгерістер сипаты зерттелді. Ақпараттық дәуірде профессор-оқытушылар құрамының педагогикалық, технологиялық және психологиялық құзыреттіліктері замана талабына сай, қайта қарауды қажет етеді. Осыған орай, жоғары білім беру ұйымдары оқытушыларының академиялық іс-әрекетінің цифрлық трансформациясын институционалдық және психологиялық факторлар тұрғысынан зерттеу қарастырылды. ҚР жоғары білім беру жүйесінің қазіргі жағдайы аясында жүргізілген зерттеу цифрландыру, гибридті оқыту және академиялық реформалар кезеңін қамтиды. Ұсынылып отырған эмпирикалық модельде академиялық іс-әрекет трансформациясына әсер ететін тәуелсіз айнымалылар ретінде цифрлық инфрақұрылымның қолжетімдігі, цифрлық білім беру платформаларын пайдалану деңгейі, цифрлық педагогикалық құзыреттілік, институционалдық қолдау және кәсіби цифрлық даму мүмкіндіктері зерттелді. Зерттеу нәтижелері цифрлық трансформация факторларының білім беру, ғылыми-зерттеу, әдістемелік қызмет, академиялық коммуникация, академиялық адалдық үрдістерінің өзгерістеріне елеулі әсер ететінін көрсетті және жоғары білім беру жүйесіндегі академиялық іс-әрекеттің психологиялық тетіктерін тереңірек түсінуге, институционалдық саясатты жетілдіруге, кәсіби даму бағдарламаларын жаңғыртуға негіз бола алатынын дәлелдеді.
Библиографиялық сілтемелер
1. Nakhbayeva, G., Nurtazina, R., & Kaidarova, A. (2025). Kazakhstan universities’ digital transformation: Strategic priorities and implementation. Adam Alemi, (1), 28–33. https://doi.org/10.48010/aa.v103i1.724
2. Mikhailova, A. M. (2024). Transformatsiya predstavleniy pedagogov ob ispol’zovanii tsifrovykh sredstv na urokakh, razvivaushchikh kriticheskoe myshlenie i tvorchestvo (125 p.). Moscow.
3. Peng, R., Rafiqa, A., & Siti, H. (2024). Examining the role of attitudes, self-efficacy, and digital competence in the process of teachers’ ICT integration. Heliyon, 10. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e34234
4. UNESCO. (2018). ICT competency framework for teachers. Paris: UNESCO
5. OECD. (2020). Education in the digital age: Technology and innovation in learning. Paris: OECD.
6. Valeeva, G. V. (2024). Digital transformation of education in Russian higher education: A socio-ethical analysis (210 p.). Ivanovo: Universitet.
7. Abdirakhmanov, D. M., Asadullin, R. M., & Sergienko, I. V. (2023). Digital didactics: Specialized dictionary and reference. Science and education in the context of digital transformation (269 p.). Moscow: Pedagogika
8. Waindorf-Sysoyeva, M. E., & Subocheva, M. L. (2022). Digital pedagogy (Monograph) (341 p.). Moscow State Pedagogical University.
9. Zhao, Y., Pinto, A. M., & Sánchez, M. C. (2021). Digital competence in higher education research: A systematic literature review. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2021.104212
10. Sun, T. Y., et al. (2025). Digital transformation’s impact on faculty work in higher education: Mediating role of digital self-efficacy and moderating role of task-technology fit. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1693375
11. Robert, I. V., Mukhametzyanov, I. Sh., & Lopanova, E. V. (2022). Digital transformation of education: Theory and practice (Monograph) (294 p.). Omsk: OmGA.
12. Panos-Castro, J., et al. (2024). Digital transformation and teaching innovation in higher education: A case study. Education Sciences, 14(8), 820. https://doi.org/10.3390/educsci14080820
13. Djanegisova, A. S., Do, H. L., & Chulanova, Z. K. (2025). Digital transformation of higher education in Kazakhstan: Challenges and solutions. Statistics, Accounting, and Auditing, 3(98). https://doi.org/10.51579/1563-2415.2025.-3.18
14. Gillen-Games, F. D., Tomchik, L., Kolomo-Maganya, E., & Massia, M. L. (2024). Digital competence in research activities of higher education instructors: Testing explanatory and confirmatory models. Journal of E-Learning and Knowledge Society, 20(3), 1–12. https://doi.org/10.20368/1971-8829/1135963
15. Hoernig, S., Ilharco, A., Trigo Pereira, P., & Pereira, R. (2024). Generative AI and higher education: Challenges and opportunities. Lisbon Institute of Public Policy, 1, 16–24.
16. Ku, M., & Yang, S. U. (2025). Likert-type scale. In Encyclopedia (pp. 321–332). New York.
17. Michel-Villarreal, R., Vilalta-Perdomo, E., Salinas-Navarro, D. E., Thierry-Aguilera, R., & Gerardou, F. S. (2023). Challenges and opportunities of generative AI for higher education: A ChatGPT perspective. Education Sciences, 13(9), 856. https://doi.org/10.3390/educsci13090856
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Copyright (c) 2026 Е.Х.Рысметов, М.П.Оспанбаева, Ш.Т.Турдалиева (Автор)
Бұл шығарма Creative Commons «Attribution-NonCommercial» («Атрибуция — Некоммерциялық қолдану») 4.0 лицензиясы бойынша қолжетімді.
